Jong oud of oud jong?

Nu we allemaal langer moeten werken verhoogt de kans dat het verschil in leeftijd tussen de jongste en de oudste op het werk toeneemt. Gemakshalve delen we teamgenoten of collega’s op de afdeling al snel in in ‘ouderen’ en ‘jongeren’ met wat onbestemde middenmoters tussenin. Onbewust sluipen er vaak met deze opdeling vooroordelen mee waarbij ‘jongeren’ automatisch geässocieerd worden met ‘up to date’, vitaal en dynamisch. ‘Fysiek ouder’ wordt al snel gelijkgesteld met ‘verouderd’ en hierin schuilt een misvatting die om nuancering vraagt.

Aan fysieke veroudering ontsnapt niemand: de oogspier verzwakt, het gehoor vermindert, reactiesnelheid vertraagt,… Door gezond te leven en met de juiste hulpmiddelen kunnen we de gevolgen en ongemakken op het werk doorgaans goed opvangen. Er lopen in diverse bedrijven preventiecampagnes die werknemers aanmoedigen om hun conditie op peil te houden en gezond te leven. Het loont op lange termijn.

Zorgelijker is echter veroudering die het gevolg is van achterstand op het vlak van kennis en vaardigheden, hoeveelheid werk of van sociale integratie. Het niet meer aansluiten bij de sociale omgeving is hierbij de grootste boosdoener. Men voelt zich wegglijden van de rol van cultuurdrager waardoor onzekerheid toeneemt. Het slechte nieuws is dat deze vorm van veroudering op gelijk welke leeftijd kan ontstaan. Familiale drukte, gezondheidsperikelen of desinteresse drijven vaak ook jonge werknemers in deze vorm van relatieve veroudering.

Het goede nieuws is dat oplossingen mogelijk zijn. Een beleid waarbij wordt ingezet op het samengaan van training en coaching, netwerken en sociale innovatie, heeft een goede kans om deze vorm van ‘veroudering’ tegen te gaan. Prof. Henk Volberda van de Erasmusuniversiteit in Rotterdam schreef hierover interessante stukken in zijn boek Innovatie 3.0 (2011). Het regelmatig trainen van afdelingen, waarbij leeftijdsgroepen of groepen van diverse leeftijden bij elkaar worden gebracht, zal teamvorming, veranderingsgezindheid en betrokkenheid stimuleren. Het voorkomt bovendien vooringenomenheid en uitsluiting door collega’s. Kennisoverdracht over generaties heen wordt gewaarborgd en door eigen (leer)doelen te stellen en te realiseren, zal het zelfvertrouwen toenemen.

TabulaCrea ontwikkelde vanuit dit perspectief de workshop ‘Het ABC van XYZ‘ en heeft de overtuiging met dit aanbod de kwaliteit van samenwerken tussen diverse generaties in organisaties te verbeteren.

Manu De Bruyn