VERBEELDING, must voor interculturele dialoog

“Every culture has a visible and an invisible side.  If you do not learn to understand the invisible side, the visible side will always be a mystery to you”. 

(Yvon Ambroise)

Uit “Where Two Seas Meet, Imagination, the Key to Intercultural Learning” (Lannoo Camus, 2009) van Marc Colpaert.

 

Marc Colpaert is journalist, cultuurfilosoof en oprichter van het CIMIC (Centrum voor Intercultureel Management en Internationale Communicatie – Thomas More Mechelen). Ik leerde hem kennen tijdens een opleiding Interculturele Coaching.

Deze integere en inspirerende man vertelt op overtuigende wijze dat de realiteit niet kan gevat worden in de taal van de reden: de LOGOS.  Elke cultuur, oud of hedendaags, zoekt naar de betekenis van het leven en doet dit via gebruik van een andere taal: de taal van de MYTHOS.  Mythes, kunst, rituelen, spiritualiteit, spreken over de grote vragen van het leven, en beginnen vaak daar waar de wetenschap stopt.  De realiteit kan niet herleid worden tot de objectieve of de subjectieve orde, er is een 3e orde: die van het symbolisch bewustzijn, van de verbeelding.

De hedendaagse beeldcultuur is drager geworden van symbolen en archetypes uit ons collectieve onderbewuste.  In “Lord of the Rings” bijvoorbeeld, logt de kijker in op de grote verhalen, de tijdloze queesten.  Een goede film legt niet uit, een goede film initieert.  “Life of Pi”, de recente film van Ang Lee, vertelt op grandioze wijze over de “MYTHE”, het verhaal waarin gewone mensen Goden en Godinnen worden, de tiener Held wordt, en dieren, planten en elementen bezield lijken.  Het is niet moeilijk te weten welke versie van het avontuur van Pi je wilt geloven.

Met Marc Colpaert ben ik het helemaal eens dat verbeelding, creativiteit en intuïtie essentieel zijn in het kunnen vatten van de betekenis van een andere cultuur en in het aangaan van interculturele dialoog. Marc pleit voor meer plaats voor de ontwikkeling van creatief denken binnen het onderwijs, als een basis voor meer intercultureel begrip.  Dit geldt uiteraard ook voor de zakelijke wereld, meer mijn biotoop.  In mijn jarenlange ervaring van werken bij en voor Toyota is intuïtie van essentieel belang geweest in het vatten van de betekenis van rituelen, de typische Japanese en Toyota “manieren van werken, communiceren en zijn”.   Zonder intuitie was ik nooit verder geraakt dan “Japan for Dummies” en waren we er nooit samen, Japanners en Europeanen, in geslaagd om een wagen zoals Yaris te ontwikkelen voor de Europese markt.